Służebność przesyłu to jedno z najczęściej spotykanych praw ograniczających właścicielom możliwości korzystania z nieruchomości. Wg art. 305 (1) Kodeksu Cywilnego - Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

W konsekwencji jest to ograniczone prawo rzeczowe, które umożliwia przedsiębiorstwom przesyłowym (np. energetycznym, gazowym, telekomunikacyjnym) korzystanie z części nieruchomości w celu prowadzenia infrastruktury przesyłowej, takiej jak linie energetyczne, rurociągi czy kable światłowodowe. Uprawniony przedsiębiorca może korzystać z nieruchomości w zakresie niezbędnym do eksploatacji, konserwacji, modernizacji lub usuwania awarii urządzeń.

Z drugiej strony właścicielom nieruchomości obciążonych służebnością przesyłu należy się odpowiednie wynagrodzenie. Prowadzi to do wielu sporów w szczególności dotyczących legalności i finansowania tego prawa. Aby móc skutecznie dochodzić swoich roszczeń właścicielom nieruchomości potrzebna jest wiedza na temat wartości tego ograniczonego prawa rzeczowego.
Prawidłowa wycena nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu i samego prawa służebności wymaga nie tylko znajomości przepisów prawa, ale również doświadczenia w analizie rynku oraz ocenie realnych skutków tego obciążenia.

Służebność przesyłu co do zasady obniża wartość nieruchomości, jednak skala tego wpływu zależy od wielu czynników, m.in.:
•    rodzaju, lokalizacji oraz sposobu posadowienia urządzeń przesyłowych,
•    szerokości pasa służebności,
•    możliwości zagospodarowania terenu,
•    przeznaczenia działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,
•    stopnia ingerencji w prawo własności.

Jak przeprowadza się wycenę?
Zgodnie z odpowiednimi przepisami przy określaniu wartości nieruchomości obciążonej ograniczonymi prawami rzeczowymi jej wartość pomniejsza się o kwotę odpowiadającą wartości tych praw, z kolei przy określaniu wartości służebności przesyłu, uwzględnia się cel wyceny, okres, na który służebność została lub zostanie ustanowiona, oraz zakres uprawnień przedsiębiorcy przesyłowego i zakres ograniczeń właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości w korzystaniu z tej nieruchomości.

W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. P10/16) wiedza na temat wartości prawa służebności przesyłu może nabrać większego znaczenia, ze względu na otwierające się możliwości dochodzenia roszczeń ograniczonych wcześniej upływem czasu zasiedzenia.

Jeżeli przysługuje Ci prawo do wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe określenie wartości roszczeń to pierwszy krok do uregulowania stanu prawnego i otrzymania należnej rekompensaty.